Полимочевина — құрылыс конструкцияларын ылғалдан, механикалық зақымданудан және агрессивті орталардың әсерінен қорғауға арналған заманауи гидрооқшаулағыш материал. Жоғары серпімділігі, беріктігі және тез қатаюы арқасында ол шатырларды, іргетастарды, резервуарларды және басқа нысандарды салу мен жөндеу кезінде қолданылады.
Полимочевинаның басты ерекшелігі — тұтас, жіксіз жабын түзу қабілеті. Орамды гидрооқшаулағыш материалдардан айырмашылығы, мұндай жабында су өтуі ықтимал түйіспелер болмайды.
Полимочевина дегеніміз не, оның қандай түрлері бар, қайда қолданылады және оны қалай дұрыс жағу керек екенін қарастырайық.
Полимочевина дегеніміз не?
Полимочевина (Polyurea) — изоцианат компоненттері мен амин қосылыстары арасындағы химиялық реакция нәтижесінде түзілетін полимерлі материал.
Бетке жағылған кезде компоненттер тез әрекеттесіп, берік әрі серпімді мембрана түзеді. Алынған жабын гидрооқшаулауды қамтамасыз етіп, негізді сыртқы әсерлерден қорғайды.
Полимочевинаны полиуретанмен жиі салыстырады. Бұл материалдардың кейбір ортақ қасиеттері бар, бірақ химиялық құрамы, қатаю механизмі және пайдалану сипаттамалары бойынша айырмашылықтары болады.
Полимочевинаның басты артықшылықтарының бірі — реакцияның жоғары жылдамдығы. Кәсіби бүрікпелі құрамдардың кейбірі жағылғаннан кейін бірнеше секунд ішінде ұстаса бастайды.
Алайда толық қатаю уақыты және жабынның пайдалануға дайындығы құрамның рецептурасына және қолдану жағдайларына байланысты.
Полимочевинаның негізгі түрлері
Полимочевиналы жабындар химиялық құрамы, компоненттер саны және жағу тәсілі бойынша ерекшеленеді.
Ароматты полимочевина
Бұл — құрылыс конструкцияларын гидрооқшаулау және қорғау үшін қолданылатын материалдың кең таралған түрлерінің бірі.
Ароматты полимочевинаның механикалық сипаттамалары жақсы және әдетте алифатты құрамдармен салыстырғанда бағасы қолжетімдірек.
Негізгі кемшілігі — ультракүлгін сәуленің әсерінен түсінің өзгеруі. Күн сәулесінің ұзақ әсерінен жабын сарғаюы немесе реңкін өзгертуі мүмкін.
Сондықтан сыртқы түрін сақтау маңызды ашық алаңдарда қосымша ультракүлгін сәулеге төзімді қорғаныш жабындар қолданылуы мүмкін.
Алифатты полимочевина
Күн сәулесінің әсерінен түсінің өзгеруіне төзімділігі жоғары.
Ол қорғаныш қасиеттерімен қатар жабынның сәндік көрінісін сақтау маңызды болатын ашық беттерде қолданылады.
Алифатты құрамдар әдетте ароматты түрлерден қымбатырақ, сондықтан таңдау пайдалану жағдайлары мен жоба талаптарына байланысты.
Гибридті жабындар
Гибридті жүйелер полимочевина мен басқа полимерлердің, атап айтқанда полиуретанның қасиеттерін біріктіруге мүмкіндік беретін компоненттерден тұрады.
Рецептурасына байланысты мұндай жабындар серпімділігі, қатаю жылдамдығы, қаттылығы және химиялық төзімділігі бойынша ерекшеленуі мүмкін.
Гибридті материалды таңдағанда оның техникалық сипаттамаларын зерттеу маңызды, өйткені олар таза полимочевинаның қасиеттерінен айтарлықтай өзгеше болуы мүмкін.
Материалдың құрамы мен ерекшеліктері
Классикалық екі компонентті полимочевинаның негізін екі негізгі компонент құрайды:
- Изоцианат компоненті — полимер құрылымының қалыптасуына қатысады.
- Амин компоненті — изоцианаттармен әрекеттесіп, полимочевинаның түзілуін қамтамасыз ететін қосылыстардан тұрады.
Компоненттер араласқан кезде жылдам химиялық реакция жүріп, серпімді полимерлі қабат түзіледі.
Кәсіби бүрку жұмыстары үшін әдетте арнайы жабдықты қажет ететін екі компонентті жүйелер қолданылады.
Нарықта полимочевиналы деп ұсынылатын бір компонентті жабындар да кездеседі. Олардың қатаю механизмі мен қасиеттері классикалық екі компонентті құрамдардан өзгеше болуы мүмкін.
Қосымша компоненттер мен қоспалар материалдың түсін, қаттылығын, серпімділігін және белгілі бір әсерлерге төзімділігін өзгертуге мүмкіндік береді.
Полимочевинаның артықшылықтары
Полимочевина бірнеше пайдалану сипаттамасының үйлесуі арқасында құрылыста кеңінен қолданылады.
Жіксіз гидрооқшаулау
Жағылғаннан кейін тұтас мембрана түзіледі. Дұрыс орындалған жағдайда ол судың қорғалатын бет арқылы өтуіне кедергі жасайды.
Жоғары серпімділік
Жабын негіздің белгілі бір деформацияларына жыртылмай төтеп бере алады. Рұқсат етілетін деформация дәрежесі нақты құрамның сипаттамаларына байланысты.
Механикалық беріктік
Полимочевиналы жабындардың көпшілігі қажалуға, соққыға және жыртылуға жоғары төзімділік көрсетеді.
Тез қатаю
Кейбір құрамдар жағу мен кейінгі жұмыстар арасындағы технологиялық үзілістерді айтарлықтай қысқартуға мүмкіндік береді.
Күрделі беттерді өңдеу мүмкіндігі
Бүрку арқылы пішіні стандартты емес, шығыңқы элементтері мен түйіскен жерлері бар учаскелерге жабын жағуға болады.
Химиялық төзімділік
Жекелеген құрамдар майлардың, мұнай өнімдерінің және басқа заттардың әсеріне төзімді. Нақты төзімділік өндірушінің техникалық құжаттамасымен расталуы тиіс.
Ұзақ қызмет ету
Жүйе дұрыс таңдалып, сапалы жағылып, пайдалану шарттары сақталса, жабын көптеген жыл қызмет ете алады. Қызмет ету мерзімі нақты жоба мен материал сипаттамаларына байланысты.
Полимочевинаның кемшіліктері мен шектеулері
Жоғары пайдалану сипаттамаларына қарамастан, бұл технологияның бірқатар ерекшеліктері бар.
Ең алдымен, материал мен бүрку жабдығының құны салыстырмалы түрде жоғары. Кәсіби екі компонентті құрамдармен жұмыс істеу үшін білікті мамандар қажет.
Негізді дайындауға ерекше назар аудару керек. Шаң, ылғал, ластану немесе берік емес учаскелер жабысуды нашарлатып, жабынның қабыршақтанып ажырауына әкелуі мүмкін.
Сонымен қатар, тез қатаю жабдықты дәл реттеуді және жағу технологиясын сақтауды талап етеді.
Ароматты құрамдарды қолданғанда ультракүлгін сәуле әсерінен түсінің өзгеруі мүмкін екенін ескеру қажет.
Полимочевина барлық жағдайға арналған әмбебап шешім емес. Жабынды таңдағанда температуралық режимді, химиялық әсерлерді, негіздің ылғалдылығын және өрт қауіпсіздігі талаптарын ескеру керек.
Полимочевина қайда қолданылады?
Су өткізбейтіндігі мен беріктігі арқасында полимочевиналы жабындар құрылыстың әртүрлі салаларында пайдаланылады.
Шатырды гидрооқшаулау
Полимочевина жалпақ шатырлардың гидрооқшаулағыш жабындарын жасау және жөндеу үшін қолданылады.
Жіксіз мембрана түйіскен жерлерді, парапеттерді және инженерлік коммуникациялар өтетін орындарды қоса алғанда, күрделі учаскелерді өңдеуге мүмкіндік береді.
Материал таңдағанда күн сәулесінің әсерін, температура ауытқуларын және шатырдың пайдалану жағдайларын ескеру қажет.
Іргетастарды қорғау
Полимочевиналы жабындар бетон іргетас конструкцияларын гидрооқшаулау үшін қолданылуы мүмкін.
Олар өңделген бет арқылы ылғалдың өтуіне кедергі келтіретін қорғаныш қабат түзеді.
Іргетасты гидрооқшаулауды жобалағанда гидрогеологиялық жағдайларды, судың ықтимал қысымын және топырақты қайта көму кезінде мембрананы қорғау қажеттігін ескеру керек.
Резервуарлар мен бассейндерді гидрооқшаулау
Полимочевина бетон ыдыстарды, резервуарларды және сумен жанасатын басқа конструкцияларды қорғау үшін қолданылады.
Мұндай нысандарда тиісті пайдалану режиміне арналған құрамдарды пайдалану қажет. Егер жабын ауызсумен жанасатын болса, материалдың осы мақсатқа жарамдылығы расталуы тиіс.
Өнеркәсіптік және техникалық нысандар
Полимочевиналы жабындар ылғалдан, қажалудан немесе белгілі бір химиялық әсерлерден қорғау қажет өнеркәсіптік едендерде, технологиялық алаңдарда және басқа нысандарда қолданылуы мүмкін.
Құрам таңдау болжанатын жүктемелер мен пайдалану жағдайларына байланысты.
Полимочевинаны жағу технологиясы
Дайын жабынның сапасы материал сипаттамаларына ғана емес, жұмыстарды орындау технологиясының сақталуына да байланысты.
1-кезең. Негізді дайындау
Бет шаңнан, ластанудан, майдан және берік емес учаскелерден тазартылады.
Бетонға жағу кезінде цемент сүтін кетіру және қажетті кедір-бұдырлықты қалыптастыру үшін негізді механикалық өңдеу қажет болуы мүмкін.
Жарықтар, қуыстар және басқа ақаулар гидрооқшаулау жұмыстары басталғанға дейін жойылады.
Негіздің ылғалдылығы мен қоршаған орта жағдайлары бөлек бақыланады.
2-кезең. Астарлау
Негіз материалы мен таңдалған жүйеге байланысты тиісті астарлау құрамы жағылады.
Ол гидрооқшаулағыш қабаттың бетке қажетті деңгейде жабысуын қамтамасыз етуге көмектеседі.
Астарлау құрамының түрі және бүркуге дейінгі күту уақыты өндіруші талаптарымен анықталады.
3-кезең. Жабдықты дайындау
Екі компонентті полимочевинаны жағу үшін компоненттердің температурасы мен мөлшерленуін бақылайтын жоғары қысымды қондырғылар қолданылады.
Жабдық құрамдарды бүрку алдында тікелей беріп, араластырады.
Компоненттердің дұрыс арақатынасы, температурасы мен қысымы жабынның мәлімделген сипаттамаларын алу үшін өте маңызды.
4-кезең. Полимочевинаны бүрку
Материал алдын ала дайындалған бетке біркелкі таратылады.
Компоненттер араласқан соң жылдам полимерлену реакциясы басталып, тұтас серпімді қабат түзіледі.
Жабынның қалыңдығы жоба мен өндіруші талаптарына сәйкес анықталады. Жүйенің мақсатына қарай материал бірнеше өтумен жағылуы мүмкін.
Бұрыштарға, түйіскен жерлерге, коммуникациялар өтетін орындарға және басқа күрделі учаскелерге ерекше назар аударылады.
Жұмыс барысында жеке қорғаныш құралдарын, әсіресе тыныс алу органдары мен теріні қорғайтын құралдарды пайдалану қажет, өйткені бастапқы компоненттер адамға қауіпті болуы мүмкін.
5-кезең. Сапаны бақылау
Жағылғаннан кейін жабынның біркелкілігі, қалыңдығы, тұтастығы және көзге көрінетін ақаулардың жоқтығы тексеріледі.
Қажет болған жағдайда жоба құжаттамасында көзделген қосымша сынақтар жүргізіледі.
Материалдың тез ұстасуы жабын бірден барлық пайдалану жүктемелеріне дайын дегенді білдірмейді. Пайдалануға беру уақыты өндіруші тарапынан көрсетіледі.
Полимочевинаны нөлден төмен температурада жағуға бола ма?
Кейбір полимочевиналы жүйелердің ерекшелігі — төмен температурада жағу мүмкіндігі.
Алайда барлық құрамға бірдей қолданылатын әмбебап температуралық диапазон жоқ.
Негіз бен қоршаған ауаның рұқсат етілген температурасы өндірушімен анықталады. Сонымен қатар беттің ылғалдылығын және конденсаттың болмауын бақылау қажет.
Ауа температурасы қолайлы болса да, ылғал немесе мұз басқан негізге жағу жабында ақаулардың пайда болуына әкелуі мүмкін.
Сондықтан жұмыс басталғанға дейін температураны ғана емес, құрылыс алаңындағы нақты жағдайларды да ескеру маңызды.
Полимочевина — жоғары серпімділікті, механикалық беріктікті және жіксіз жабынды тез қалыптастыру мүмкіндігін біріктіретін заманауи гидрооқшаулағыш материал.
Ол шатырларды, іргетастарды, резервуарларды және өнеркәсіптік нысандарды салу мен жөндеу кезінде қолданылады.
Алайда гидрооқшаулаудың ұзақ қызмет етуі мен тиімділігі құрамды дұрыс таңдауға, негізді сапалы дайындауға және жағу технологиясын сақтауға байланысты.
Гидрооқшаулауды жобалау кезінде конструкцияның пайдалану жағдайларын ескеріп, техникалық сипаттамалары расталған материалдарды қолдану маңызды.
